Paratoner Topraklaması Nasıl Yapılır?

Paratoner

Paratoner topraklaması, bulutlardan oluşan yıldırım düşmesinin canlılara zarar vermeden toprağa iletilmesi için kurulan sistem, paratoner sistemidir. Paratoner montajı, yıldırım nedeniyle oluşan yüksek elektrik akımının direnci düşük olan toprağa iletilmesi için binaların en yüksek yerine bir boru içerisinde bağlanılan ve bir ucu da topraktaki bakır ya da galvaniz levhalara bağlanarak yapılmaktadır. Paratoner montajı,  iletken kablolar dışı yalıtım özelliği bulunan bakır teller ile yapılır ve bina içi topraklama sistemi için oluşturulmuş bir topraklama barası yardımıyla daha sağlıklı şekilde yapılır.

Paratoner Nerelere Takılır?

Paratoner topraklama sistemleri; yıldırım düşme riski yüksek olan sivri uçlu yapılar, minareler, bayrak direkleri, gökdelenler, televizyon, telsiz, radyo ve baz istasyonu vericileri, anten direkleri, trafolar gibi tesislere yapılmaktadır. Bu özelliklere sahip yapı ve tesisler için paratoner montajı zorunlu olmakla birlikte bu işlemler Yıldırımdan Korunma Yönetmeliği standartlarına uygun olarak yapılmaktadır.

Yıldırım düşmelerine karşı yapılan bu sistem, en yüksek noktadan toprağa kadar kesinti olmayan bir iletkenle yapılır. Bina yapısına göre birden fazla paratoner bağlantısı yapılabilir ve birden fazla yerden, binanın dışından olmak şartıyla topraklama kabloları çekilir. Topraklama kabloları geçtikleri yerlerde hiçbir metalle temas etmemelidir.

Paratoner Montajının Yapılması

Paratoner sistemi kurulabilmesi için yakalama çubuğu, gövde direği ve bağlantı parçalarına ihtiyaç duyulur. Yakalama çubukları, sivri uçlu ve paslanmaz çelikten olmalı, 50 cm boyunda, 16 mm kare kesitinde olmalıdır.

Gövde direği ise galvaniz bir boru ve 6 m uzunluğundadır. Bu galvaniz boru çatı ya da duvar bölümüne bir kelepçe yardımıyla sabitlenir. Bina üstü geniş ve düz bir yapıya sahipse, bina üstünde köşe bölümler seçilir ve 15 m aralıklarla birden fazla noktaya yerleştirilir. Paratoner, binaların en yüksek noktasına yerleştirilir ve en yüksek noktadan en az 1,5 metre yüksekte olması sağlanır. Paratoner topraklaması için kullanılacak olan bakır kabloların saflık oranı %95 oranında elektrolitik bakır özelliğinde olmalıdır. Bağlantı yapılacak toprağın direnç ölçümü 5 Ohm altında olması istenir. Paratoner topraklama alanı, tesis topraklama alanından 5 metre uzaklıkta bulunursa kurulum açısından daha yararlı olur.

Paratoner Olmazsa Ne Olur?

Topraklama işlemleri binalarda oluşabilecek yüksek elektrik gerilimi gibi durumların canlılara ve cihazlara zarar vermesini önlemek amacıyla yapılmaktadır. Paratoner topraklaması olmadığı durumlarda yalnızca tesis içi topraklama yapılırsa, yıldırım nedeniyle oluşan yüksek elektrik akımı binaya ve binanın içinde bulunan insanlara zarar verir. Yapınızda bulunacak olan paratoner hem can hem mal güvenliğini sağlamak için alınabilecek en iyi güvenlik tedbirlerinin başında gelmektedir.

Paratoner Topraklaması Nasıl Yapılır?

Paratoner topraklaması tüm binalar için yapılabileceği gibi özellikle yüksek binalara ve cami minaresi gibi yapılara uygulanması zorunludur. Paratoner, yağmur bulutlarında biriken statik elektriğin oluşturduğu yüksek gerilimli elektriğin toprağa iletilmesi sırasında canlılara ve her türlü ürüne zarar vermesini önlemek amacıyla yapılır.

Bu işlemler bina topraklama sistemlerinde yapıldığı gibi bina dışında bir alanda toprak direnci ölçümü yapılan yere topraklama iletkenleriyle yapılan bağlantılarla da yapılmaktadır. Paratoner topraklaması için iletken topraklama kabloları bina dışından çekilir ve toprakta bulunan topraklama levhalarına bağlanır.

Topraklama Kimler Tarafından Yapılır?

Binalarda yapılacak olan tüm topraklama sistemleri Elektrik Mühendisleri Odasına kaydı bulunan elektrik, elektrik-elektronik mühendisleri tarafından yapılır. Toprak direncinin doğru ölçülmesi, bağlantı yapılacak iletkenlerin kesitlerinin ve özelliklerinin belirlenmesi, bağlantı noktalarının yapılması sağlıklı bir topraklama sistemi için önem arz etmektedir.